Bucak Şehri

Yöre Mutfağı

  • 440

BUCAKTA YÖRE MUTFAĞI

Bucak’ın geçmişte birçok medeniyete beşiklik yapması ve yörede yetişen baı bitkiler (haşhaş, dorak otu, boy otu, nane gibi) Bucak yöre mutfağının zenginleşmesine neden olmuştur. Türkiye’nin birçok yöresinde olduğu gibi gelişen teknoloji ve insanların çalışma koşullarındaki değişimler son yıllarda yemek kültüründe azda olsa farklılaşmaya neden olmuştur. Yine de birçok köyde geleneksel yemek kültürü hala devam etmektedir.

BUCAKTA TARHANA ÇORBASI (Tarhana Soup)

Bucak Halkının kış aylarının ve Ramazan ayının vazgeçilmez çorbası “tarhana” dır. Ağustos-Eylül aylarında, buğday değirmende iri parçalı olarak öğütülür. Elek kullanarak birbirinden ayrılan göce ile un hafif rüzgârda savrulur ve kepeğinden ayrılır. Buğdayın unlu bölümü ayran ile hamur haline getirilerek içine domates, nohut, yoğurt, dorak otu, nane, boy otu, kırmızıbiber ve tuz konularak karıştırılır ve yoğurulur. Koyu bir bulamaç elde edilince bir bez torbaya doldurulur. Üç hafta sonra tarhana çıkarılır, bezlere serilir, kurutulur. Kuruyan tarhana elle ovalanır un haline getirilir.

BUCAKTA KÖMBE (ÇANAK EKMEĞİ)

Bucak ve çevresinin geleneksel hamur işlerinden birisidir. Demirden yapılmış geniş ve derin leğenlerde (tava) yapıldığı için çanak ekmeği adını almıştır. Kırsal kesimde hala geleneksel yöntemlerle yapılmasına karşın ilçe merkezinde zaman zaman modern fırınlarda yapılmaktadır. Özellikle Ramazan Bayramında ziyarete gelen misafirlere ikram etmek için bayanlar tarafından özenle hazırlanır. Çanak ekmeği, pekmezli veya tahinli olarak iki farklı şekilde yapılır. Hazırlanan hamur açılarak içine tahin veya pekmez-dövülmüş şeker haşhaş karışımı konarak dürülür. Bu dürüm yuvarlak çörek haline getirilerek dibi yağlanmış leğene sıralanır. Üzerine yumuşak olması için yumurta-pekmez-yoğurt karışımı sürülür. Bu leğen köz (kor) halindeki “sacağı” üstüne konulur. Üstü başka bir sac ile kapatılır. Bu sacın içine de köz olmuş ateş konulur. Böylece leğenin içindeki kömbe hem alttan hem de üstten kızararak pişmiş olur.

BUCAKTA TARHANA PİLAVI

Göce, pilav şeklinde pişirilir. İçine dorak otu konulur ve üzerinden yağlanır.

BUCAKTA KULAKLI ÇORBA

Özellikle köy düğünlerinde misafirlere ikram edilen bir çorbadır. Hazırlanan hamur yufka haline getirilir ve küçük kareler halinde kesilir. İçerisine baharatlarla terbiye edilmiş kıyma konur. Avuç içerisinde köşelerinden birleştirilerek kapatılır. Malzeme suda haşlanır. Üzerine kızarmış tereyağı dökülür.

BUCAKTA TUTMAÇ AŞI

Hazırlanan hamur kalın yufka olarak açılır. Yufkalar üst üste katlanarak makarna şeklinde kesilir ve kurutulur. Elde edilen malzeme suda et veya nohut ile koyulaşıncaya kadar pişirilir. Üzerine kızdırılmış tereyağı dökülür.

 

 

BUCAKTA ÖVELEMEÇ AŞI

Un az su ile ıslatılır. Avuç içinde ovalanır, küçük toplar elde edilir. Bu un toplarıyla çorba yapılır. Un ovalandığı için “övelemeç” adını alır.

BUCAKTA ERİŞTE (Ev Makarnası)

Un, tuz, yumurta karışımı sertçe yoğrulur. Hamur dinlendikten sonra 2 mm kalınlığında yufkalar açılarak bezlerin üzerine serilir. Üstü biraz kuruyunca altı çevrilir ve tavlı hale getirilir. Yufkalar üst üste konularak ortadan bölünür. Bölünen parçalar da yarım daire şeklinde üst üste konur ve 5-6 cm boyunda kesilerek bezlerin üzerinde kurutulur. Erişte, bu kesilen makarnaların fırına sürülerek hafif kızartılmış şeklidir. Erişteden çorba da yapılabilir.

BUCAKTA KEŞKEK AŞI

Bucak ve köylerinde özellikle düğünlerde yapılır. Keşkeğin hammaddesi buğdaydır. Hafifçe ıslatılan buğday, taş dibeklerde dövülür, kabuğunun ayrılması sağlanır. Kurutulduktan sonra savrularak kabuklar ayrılır. Kabuksuz buğday, büyük kazanlarda kaynatılarak pişirilir. Pişen malzeme güzelce ezilir, tabağa alındıktan sonra üzerine tereyağı gezdirilir.

BUCAKTA ARABAŞI(ARAP AŞI-YEMEĞİ)

Hamur pelte gibi pişirilir, siniye(Büyük tepsi) yayılır, ortası açılır, tavuk etinden yapılmış acılı çorba konulur.

BUCAKTA BORANA AŞI (Yoğurtlu Bakla)

Bakla yıkanır, ayıklanarak kıyılır ve su ile haşlanır. Tabağa alındıktan sonra üzerine sarımsaklı süzme yoğurt hazırlanarak dökülür. Tereyağı eritilerek içerisine toz biber katılır ve yoğurtlanmış olan baklanın üzerine gezdirilir.

BUCAKTA BATTA AŞI

Yumurta haşlanır ve kıyılır. Tuz, dövülmüş sarımsak, yoğurtla karıştırılıp yumurtanın üzerine dökülür. Tavada eritilen tereyağının içine kırmızı toz biber konup karıştırılarak yoğurdun üzerine gezdirilir.

BUCAKTA FİLİZ AŞI

Üzüm asmasının ilkbaharda yeşeren filizleri toplanır. Filizler ince ince kıyılır. Tencere içerisinde filizler haşlanır. İçerisine bulgur dökülerek pişirilir.

BUCAKTA DOMATES AŞI

Rendelenmiş domates, bulgur ve fesleğen karışımından yapılan bir yemek türüdür. Bulgur pilavından farklı olarak su miktarı fazladır. Karışım kaynamaya başlayınca kısık ateşte pişmeye bırakılır. Piştikten sonra sıcak olarak servis edilir.

 

 

BUCAKTA TOSMANGARA HELVASI

Kepekli un, yağ, şeker, su ve pekmez kullanılarak yapılan bir helva çeşididir. Önce kaynatılmış su içerisine şeker katılarak şerbet elde edilir. Kepekli un ile yağ belli bir kıvama gelinceye kadar karıştırılır, içerisine hazırlanan şerbet ilave edilir. Biraz piştikten sonra içerisine pekmez eklenir.

BUCAKTA KAYMAK HELVASI

Kaymak, un ve şeker karışımından yapılan bir tatlı çeşididir. Tencerede kısık ateşteki kaymağa azar azar un eklenerek katılaşması sağlanır. Elde edilen helva ılık veya sıcak ikram edilir.

BUCAKTA HAŞGEŞ HELVASI

Haşgeş (haşhaş) kavrulur, ağda pekmeze atılır. Hafif soğuduktan sonra taş üzerinde dövülür.

BUCAKTA DİRĞİT

Genellikle küçük çocukların ilk dişi oluştuğu zaman haşlanmış buğdaydan dirgit hazırlanarak akrabalara, arkadaşlara ve komşulara ikram edilir. Bazı yerlerde dirgitin yanına fıstık, ceviz, fındık vb. çerezlerde konulur.

BUCAKTA DÜĞÜLCÜK

Kaynatılıp, kurutulmuş buğday değirmende parçalanır. Bunlar rüzgarda savrularak bulgurun incesi “düğülcük” elde edilir. Düğülcük şekerle karıştırılarak tüketilir.

BUCAKTA SOLUTMA

Genellikle kış geceleri misafirlere ikram edilir. Önce “düğülcük” ıslatılır, şişinceye kadar bekletilir. Daha sonra dövülmüş haşhaş ve şeker ilave edilir.